هیچ سرزمینی کربلا نیست
  • دوشنبه 29 آبان 1396

محمود گلابچی؛ چهره ماندگار معماری در برنامه تلویزیونی «چهل چراغ» گفت:

هیچ سرزمینی کربلا نیست

برنامه ای دیگر از «چهل چراغ» با حضور شخصیتی برجسته در حوزه معماری، به نقش باورهای هنرمند در تجلی هنر معماری اختصاص یافت.

محمدرضا شهیدی فرد در ابتدای «چهل چراغ»؛ میهمان چراغ شنبه شب برنامه را این گونه معرفی کرد: «پروفسور محمود گلابچی؛ چهره ماندگار معماری و مهندس راه و ساختمان، دارای کرسی معماری اسلامی در یونسکو، مولف و نویسنده 52 جلد کتاب در زمینه معماری و شهرسازی، موسس دانشکده معماری، شهرسازی و رشته های وابسته به آن و رشته های هنر با عنوان «معماری و هنر پارس» و صاحب مقالات و جوایز مختلف در سطح جهان و نیز مشاور آستان قدس رضوی.»

پروفسور محمود گلابچی درباره نقش باورهای هنرمند در ساخت اماکن مقدس گفت: «انسان ها در مکان هایی که باور، فرهنگ و اعتقاد آن ها عجین باشد، اوج توانایی خود را نمایان می کنند. با وجود این که در معماری یک تاریخ باشکوه و پُرافتخار داریم اما اوج آن در مکان هایی مقدس و در مساجد و مکان هایی است که معمار اسلامی اوج توانایی و اندیشه و باورهایش را در آن فضا متبلور کرده است. اماکنی مانند حرم مطهر امام رضا(ع) یا مکان های مقدسی که در سایر نقاط جهان وجود دارد و در آن ها نقش هنر و معماری و فن آوری معماران ایرانی را به شکلی باشکوه می توان دید.» وی ادامه داد: «معماری دارای ویژگی هایی است که می تواند ارتباط عاطفی ما را با خالق جهان برقرار کند و می تواند توجه افراد را به ذات حق تعالی و مقام و منزلت و شرافت فردی که آن جا محل زیارت او است، بیشتر کند.»

میهمان برنامه تلویزیونی «چهل چراغ» با اشاره به ارزش هنر معماران ایرانی، از طراحی حرم مطهر امام هشتم شیعیان به عنوان دانشگاهی گرانقدر درباره معماری نام برد و افزود: «در حرم مطهر می توان 12 قرن تاریخ معماری هنر ایران و جهان را مشاهده کرد. اولین گنبد در سال 400 هجری ساخته شد و بعد مسجد بالاسر و مسجد گوهرشاد و سپس شبستان ها و رواق ها و ایوان ها به وضعیتی که امروز مشاهده می شود، رسیده است. وقتی اجزای طراحی ها را از لحاظ کاشی کاری، هفت رنگی، نقوش کاشی، کیفیت رنگ پردازی در بخش های مختلف حرم می بینیم و حتی به لحاظ فن آوری با انواع قوس ها، طاق ها و گنبدها می توان شکوه و عظمت هنر ایرانی را مشاهده کرد.»

محمود گلابچی، معماران برجسته ایرانی را هنرمند و حکیم و اندیشمند دانست و گفت: «معماران ایران انسان هایی آگاه، امین و فرهیخته بودند که حتی در امور جاری مردم به آن ها مراجعه می کردند و از آن ها سوال می کردند و مشورت می گرفتند. به دلیل این که معماری، ظرف و فضای زندگی انسان ها را شکل می دهد و برای شناخت معماران باید ویژگی ها، باورها و اندیشه های آن ها را بشناسیم و از این جهت معمار باید تاریخ، باورها و اعتقادات را به خوبی می شناخت و این را می تواند در هنر معماری مکان های مقدس دید. وقتی به حرم امام حسین(ع) و یا حرم امام رضا(ع) و یا حرم امام علی(ع) مشرف می شویم، می بینیم که علاوه بر استحکام فضا و پایداری سقف و طاق و شبستان که جزو وظایف اولیه معمار است، فضایی وجود دارد که زائر را به جهانی دیگر  متصل می کند.»

میهمان برنامه تلویزیونی «چهل چراغ» بسیاری از هنرهای به کار رفته در اماکن مقدس کشورهای دیگر را نتیجه هنر ایرانیان دانست و گفت: «غالب آثار معماری در کربلا، نجف و کاظمین که وجود دارد، نقش و طرح معماران ایرانی است. در خارج از کشور هر جا مکانی مقدس است، می توان نقشی از سرزمین ایران را در آن پیدا کرد. چون کشورمان در طول تاریخ در هنر، معماری و شهرسازی واقعا سرآمده بوده است. حتی در فن آوری مواردی چون ساخت دوپوسته گسسته و پیوسته، بنیانگذار بودیم و در نقوشی که در اماکن مقدس و حتی فراتر از این در بناهایی مانند تاج محل وجود دارد می توان نوشته هایی به زبان فارسی را در کتیبه ها یافت و هنر ایرانی را مشاهده کرد.»

چهره ماندگار معماری ایران، حرم امام رضا(ع) را یک ثروت فرهنگی و بی نظیر در جهان دانست و افزود: «آن جا یک میلیون متر مربع فضا داریم که شامل رواق ها، شبستان ها، ایوان ها، صحن ها، مدارس علمیه متصل به حرم و اماکنی برای عبادت و زیارت مردم است. در هیچ جای جهان، مکانی که 1200 سال قدمت داشته باشد و در تمام 24 ساعت شبانه روز و در 365 روز سال مورد استفاده صدها هزار انسان باشد، نظیر ندارد. و جالب تر و مهم تر این که در این مجموعه همه انواع هنرها را در تاریخ تمدن هزارساله بشر می توان دید.»

پروفسور محمود گلابچی در پاسخ به این پرسش که از چه منظری به واقعه عاشورا، ورود پیدا می کند، گفت: «همه معصومین(ع) نور واحد هستند اما حسین(ع) یک ویژگی هایی دارد که انسان را متحیر می کند، همان گونه که پیامبر عظیم الشان درباره عظمت وجود امام حسین(ع) فرمودند و ما درمی یابیم که چگونه امام حسین(ع) رسالت پیامبر(ص) را استمرار بخشید و حیات اسلام را تضمین کرد. امام حسین مصباح هدایت است و مسیر هدایت را او روشنایی می بخشد و نشان می دهد و او کسی است که اگر به او متصل شویم نجات خواهیم یافت و ایشان کِشتی نجات است.»

میهمان برنامه تلویزیونی «چهل چراغ» درباره واقعه عاشورا گفت: «هیچ روزی دیگر عاشورا نخواهد بود و هیچ سرزمینی کربلا نیست و هیچ حادثه ای مانند کربلای امام حسین(ع) نمی شود. من وقتی به تاریخ تمدن بشر نگاه می کنم می بینم که سابقه ندارد که یک انسان در یک روز 18 نفر از اقوامش را از دست بدهد و محکم بماند و به رضای خدا راضی باشد.»

: لینک کوتاه
http://chehelcheragh.ir/News/70/